مقایسه سهم بازار تن ماهی و کنسرو ماهی در ایران

مقدمه

بازار محصولات دریایی آماده در ایران شامل دو بخش اصلی است: تن ماهی و سایر کنسروهای ماهی مانند ساردین و تیلاپیا. رشد علاقه مصرف‌کنندگان به محصولات آماده، سالم و پرپروتئین باعث شده سهم بازار هر کدام از این دسته‌ها اهمیت استراتژیک پیدا کند.

این مقاله تحلیل می‌کند که کدام دسته سهم بیشتری دارد، برندهای منتخب کدامند، و اندازه بازار چقدر است. 

تحلیل کلان (Macro Analysis)

 بررسی PESTEL

• سیاسی: استانداردهای وزارت بهداشت و قوانین واردات بر قیمت و کیفیت محصولات داخلی و وارداتی تاثیرگذار است.

• اقتصادی: نوسانات نرخ ارز و تورم مواد اولیه مانند ماهی تازه و روغن باعث تغییر قیمت نهایی می‌شود.

• اجتماعی: افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان به مصرف پروتئین سالم و محصولات آماده باعث رشد بازار شده است.

• فناوری: پیشرفت در بسته‌بندی و تکنولوژی کنسرو باعث افزایش ماندگاری و کیفیت محصول شده است.

• محیط زیست: توجه به بسته‌بندی قابل بازیافت و منابع ماهی پایدار افزایش یافته است.

• قانونی: رعایت استانداردهای کیفیت و بهداشتی، اعتماد مصرف‌کننده را بالا برده است.

 روندهای کلان مؤثر

• رشد فروشگاه‌های آنلاین و زنجیره‌ای

• افزایش تقاضا برای محصولات آماده و سالم

• توسعه برندهای داخلی و رقابت با محصولات وارداتی

اندازه بازار و سهم بازار

بر اساس داده‌های تخمینی، سایز کل بازار محصولات دریایی آماده در ایران حدود ۱۴۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ است. سهم بازار هر دسته به شرح زیر برآورد شده است:

• تن ماهی: ۷۵۰ میلیارد تومان (۵۳٪ از کل بازار)

• سایر کنسروهای ماهی (ساردین، تیلاپیا و غیره): ۶۵۰ میلیارد تومان (۴۷٪ از کل بازار)

رشد سالانه هر دو دسته حدود ۸ تا ۹٪ پیش‌بینی می‌شود. مصرف‌کنندگان خانگی سهم عمده تن ماهی را تشکیل می‌دهند، در حالی که سایر کنسروهای ماهی هم در مصرف خانگی و هم در رستوران‌ها و کافی‌شاپ‌ها محبوب هستند.

بخش‌بندی بازار (Market Segmentation)

 بر اساس نوع محصول

• تن ماهی: ساده، روغنی یا آب‌پز، تک نفره و متوسط

• ساردین و تیلاپیا: طعم‌دار، بسته‌بندی کوچک و بزرگ

• کنسروهای ترکیبی: همراه سبزیجات یا چاشنی‌ها

 بر اساس مشتری

• خانگی: مصرف روزانه و خانوادگی، خرید از سوپرمارکت و آنلاین

• B2B: رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و کافی‌شاپ‌ها

 تحلیل نیازها

• مصرف‌کنندگان خانگی به طعم، کیفیت، ماندگاری و قیمت توجه دارند

• بخش B2B روی حجم سفارش، کیفیت پایدار و قیمت رقابتی تمرکز دارد

• محصولات مکمل مانند آبلیمو و چاشنی‌ها روند مصرف را کامل می‌کنند

بازیگران اصلی بازار (Competitive Landscape)

برندهای منتخب تن ماهی

• تحفه (Tohfe): ۲۰٪

• شیلانه (Shilaneh): ۱۵٪

• دلپذیر (Delpazir): ۱۲٪

• کامچین (Kamchin): ۱۰٪

• یک و یک (Yek & Yek): ۸٪

برندهای منتخب سایر کنسروهای ماهی

• ساردین شادن: ۱۵٪

• ساردین هلوکا: ۱۲٪

• برنا: ۱۰٪

• سایر برندهای داخلی و وارداتی کوچک: ۳۰٪

تحلیل رقابتی Porter’s Five Forces

• رقابت داخلی: بالا

• ورود تازه‌واردان: متوسط

• قدرت تامین‌کننده: متوسط

• قدرت خریدار: بالا

• تهدید جایگزین‌ها: متوسط

رفتار مصرف‌کننده (Consumer Insights)

• علاقه به محصولات سالم، آماده و با ماندگاری بالا

• مصرف‌کنندگان خانگی و B2B به کیفیت، طعم و بسته‌بندی اهمیت می‌دهند

• خرید آنلاین سهم قابل توجهی از بازار را تشکیل می‌دهد

• ترکیب محصولات با آبلیمو و چاشنی‌ها روند مصرف را افزایش می‌دهد

زنجیره تأمین و کانال‌های توزیع

• مواد اولیه: ماهی تازه، روغن، نمک، مواد افزودنی مجاز

• تولید و بسته‌بندی: کارخانه‌های داخلی و وارداتی با رعایت استانداردهای بهداشتی

• کانال‌های فروش: سوپرمارکت‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، آنلاین، رستوران‌ها و کافی‌شاپ‌ها

• واسطه‌ها: عمده‌فروش‌ها و توزیع‌کنندگان محلی

فرصت‌ها و تهدیدها

فرصت‌ها:

• رشد علاقه به محصولات سالم و آماده

• فروش آنلاین و بازاریابی دیجیتال

• توسعه صادرات

تهدیدها:

• رقابت شدید برندهای داخلی و وارداتی

• نوسانات قیمت مواد اولیه

• تغییر ترجیحات مصرف‌کنندگان

جمع‌بندی و توصیه‌های استراتژیک

• تمرکز بر کیفیت، بسته‌بندی و ماندگاری محصولات

• توسعه کانال‌های فروش آنلاین و B2B

• بازاریابی دیجیتال و همکاری با فروشگاه‌ها و رستوران‌ها