مقدمه
بازار تن ماهی در ایران یکی از پرطرفدارترین بخشهای محصولات دریایی آماده است. افزایش علاقه مصرفکنندگان به مصرف پروتئین سالم، راحتی و ماندگاری بالای محصولات آماده باعث شده است که تحلیل روند بازار و پیشبینی سایز بازار در ۵ سال آینده اهمیت زیادی پیدا کند.
این مقاله به بررسی سایز بازار، سهم برندهای داخلی و وارداتی، رفتار مصرفکننده خانگی و B2B، و فرصتهای صادراتی میپردازد.
تحلیل کلان (Macro Analysis)
بررسی PESTEL
-
سیاسی: قوانین واردات ماهی، استانداردهای وزارت بهداشت و دستورالعملهای بستهبندی روی قیمت و کیفیت اثرگذار است.
-
اقتصادی: نوسانات نرخ ارز و تورم مواد اولیه مانند ماهی و روغن باعث تغییر قیمت محصولات میشود.
-
اجتماعی: افزایش آگاهی مصرفکنندگان نسبت به تغذیه سالم و پروتئین باعث رشد تقاضا شده است.
-
فناوری: پیشرفت در کنسرو کردن ماهی و بستهبندی بهداشتی، کیفیت و ماندگاری محصول را افزایش داده است.
-
محیط زیست: توجه به بستهبندی قابل بازیافت و ماهی از منابع پایدار، محبوبیت محصولات را بیشتر کرده است.
-
قانونی: رعایت استانداردهای بهداشتی و کیفیت، اعتماد مصرفکنندگان را افزایش داده است.
روندهای کلان مؤثر
-
رشد فروشگاههای زنجیرهای و فروشگاههای آنلاین
-
افزایش علاقه مصرفکنندگان به محصولات آماده و سالم
-
توسعه برندهای داخلی و رقابت با محصولات وارداتی

سایز بازار و روند رشد
بر اساس دادههای تخمینی، سایز بازار تن ماهی در ایران حدود ۱۴۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ برآورد شده است. سهم محصولات خانگی حدود ۷۰٪ و سهم رستورانها و فروشگاهها حدود ۳۰٪ است.
رشد سالانه بازار حدود ۸٪ پیشبینی میشود. مصرفکنندگان خانگی به دنبال کنسرو با کیفیت، بستهبندی مناسب و ماندگاری بالا هستند. بخش B2B شامل رستورانها و فروشگاهها نیز برای تأمین حجم بالا به محصولات با استاندارد حرفهای نیاز دارند.
بخشبندی بازار (Market Segmentation)
بر اساس نوع محصول
-
تن ماهی ساده: مصرف خانگی و روزانه
-
تن ماهی طعمدار یا ترکیبی با سبزیجات: برای تنوع طعم و سالاد
-
کنسروهای کوچک و تکنفره: مناسب سفر و مصرف سریع
بر اساس مشتری
-
خانگی: خرید از سوپرمارکتها و فروشگاههای آنلاین
-
B2B: رستورانها، فروشگاهها و کافیشاپها
تحلیل نیازها
-
مصرفکنندگان خانگی: طعم، کیفیت، ماندگاری و قیمت
-
بخش B2B: حجم سفارش، کیفیت پایدار و قیمت رقابتی
-
محصولات مکمل مانند آبلیمو و چاشنیها روند مصرف را تکمیل میکنند
بازیگران اصلی بازار (Competitive Landscape)
برندهای داخلی منتخب
-
تحفه (Tohfe): سهم بازار ۲۰٪، محصولات متنوع و بستهبندی مقاوم
-
شیلانه (Shilaneh): سهم ۱۵٪، سابقه طولانی و سهم صادراتی قابل توجه
-
دلپذیر (Delpazir): سهم ۱۲٪، تولید تن ماهی و سایر کنسروهای غذایی
-
کامچین (Kamchin): سهم ۱۰٪، کیفیت بالا و حجم متوسط
-
یک و یک (Yek & Yek): سهم ۸٪، محصولات متنوع با بستهبندی استاندارد
سایر برندها
-
سهم بازار ۳۵٪، شامل برندهای کوچک داخلی و وارداتی، هرکدام سهم <۵٪
تحلیل رقابتی
-
رقابت داخلی: بالا
-
ورود تازهواردان: متوسط
-
قدرت تامینکننده: متوسط
-
قدرت خریدار: بالا
-
تهدید جایگزینها: متوسط
رفتار مصرفکننده (Consumer Insights)
-
علاقه به محصولات سالم و آماده
-
مصرفکنندگان خانگی به بستهبندی و ماندگاری اهمیت میدهند
-
خرید آنلاین سهم قابل توجهی از بازار را تشکیل میدهد
-
برند، کیفیت و طعم اصلیترین عوامل تصمیمگیری هستند
-
محصولات مکمل مانند آبلیمو و چاشنیها روند مصرف را افزایش میدهند
فرصتها و تهدیدها
فرصتها:
-
رشد علاقه به محصولات آماده و سالم
-
فروش آنلاین و بازاریابی دیجیتال
-
توسعه صادرات به کشورهای همسایه
تهدیدها:
-
رقابت شدید برندهای داخلی و وارداتی
-
نوسانات قیمت مواد اولیه
-
تغییر ترجیحات مصرفکنندگان

پیشبینی بازار ۵ سال آینده
-
خوشبینانه: رشد ۱۰٪ سالانه و افزایش سهم برندهای داخلی
-
محتمل: رشد ۸٪ و تثبیت سهم برندهای اصلی
-
بدبینانه: رشد ۵٪ و کاهش توان خرید
جمعبندی و توصیههای استراتژیک
-
تمرکز بر کیفیت، بستهبندی و ماندگاری محصولات تن ماهی
-
توسعه کانالهای فروش آنلاین و B2B
-
بازاریابی دیجیتال و همکاری با فروشگاهها و رستورانها
