توضیحات داشبورد
مقدمه
بخش صنعت یکی از مهم‌ترین منابع انتشار گازهای آلاینده و گلخانه‌ای در اقتصاد ایران محسوب می‌شود. مصرف گسترده سوخت‌های فسیلی در صنایع فلزی، معدنی، سیمان، پتروشیمی و سایر صنایع انرژی‌بر، باعث انتشار حجم قابل توجهی از گازهایی مانند دی‌اکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق می‌شود. بررسی روند انتشار این گازها طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که با توسعه فعالیت‌های صنعتی و افزایش تولید، سطح انتشار بسیاری از آلاینده‌ها افزایش یافته و بخش صنعت به یکی از مهم‌ترین عوامل فشار زیست‌محیطی تبدیل شده است.
نحوه محاسبه شاخص انتشار
مقادیر انتشار در این گزارش بر حسب تن در سال اندازه‌گیری شده و شامل مهم‌ترین آلاینده‌های زیر است:
دی‌اکسید کربن (CO2)
اکسیدهای نیتروژن (NOx)
دی‌اکسید گوگرد (SO2)
منوکسید کربن (CO)
متان (CH4)
ذرات معلق (SPM)
اکسید نیتروژن (N2O)
تری‌اکسید گوگرد (SO3)
این شاخص‌ها تصویر دقیقی از روند آلودگی صنعتی ارائه می‌دهند.
تحلیل انتشار دی‌اکسید کربن (CO2) | مهم‌ترین آلاینده صنعتی
دی‌اکسید کربن بزرگ‌ترین سهم انتشار در بخش صنعت را به خود اختصاص داده است.
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۹۵,۳۳۴,۱۵۴ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۳ انتشار به ۱۰۰,۲۱۸,۷۸۶ تن افزایش می‌یابد.
در سال ۱۳۹۴ مقدار انتشار به ۹۳,۰۵۵,۵۷۲ تن کاهش پیدا می‌کند.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار برابر با ۹۷,۹۷۷,۴۷۱ تن ثبت شده است.
از سال ۱۳۹۶ روند افزایشی پایدار آغاز می‌شود:
۱۰۲,۱۷۷,۸۲۲ تن در سال ۱۳۹۶
۱۰۸,۵۸۵,۰۶۹ تن در سال ۱۳۹۷
۱۱۸,۰۲۵,۳۳۶ تن در سال ۱۳۹۸
۱۲۷,۸۱۴,۰۶۱ تن در سال ۱۳۹۹
و در نهایت به ۱۳۶,۳۸۷,۰۶۸ تن در سال ۱۴۰۰ می‌رسد.
در مجموع انتشار CO2 طی این دوره بیش از ۴۱ میلیون تن افزایش داشته است.
تحلیل انتشار اکسیدهای نیتروژن (NOx)
انتشار NOx نیز روند افزایشی قابل توجهی داشته است.
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۱۶۴,۹۴۵ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار به ۱۶۰,۵۴۹ تن کاهش جزئی پیدا می‌کند.
اما از سال ۱۳۹۶ روند افزایشی آغاز می‌شود:
۱۶۷,۲۰۳ تن در سال ۱۳۹۶
۱۷۶,۷۳۱ تن در سال ۱۳۹۷
۱۹۱,۷۴۷ تن در سال ۱۳۹۸
۲۰۵,۹۲۸ تن در سال ۱۳۹۹
و در نهایت به ۲۲۲,۱۱۳ تن در سال ۱۴۰۰ می‌رسد.
این مقدار بالاترین سطح انتشار در کل دوره است.
تحلیل انتشار دی‌اکسید گوگرد (SO2)
انتشار SO2 رفتار متفاوتی داشته است.
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۱۷۱,۳۸۴ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۴ این مقدار به ۱۰۷,۶۷۶ تن کاهش پیدا می‌کند.
در سال ۱۳۹۵ انتشار به ۸۸,۱۳۱ تن می‌رسد که پایین‌ترین مقدار دوره محسوب می‌شود.
اما پس از آن روند افزایشی آغاز می‌شود:
۱۰۶,۲۱۴ تن در سال ۱۳۹۸
۱۰۲,۱۱۰ تن در سال ۱۳۹۹
و در نهایت ۱۳۱,۲۲۰ تن در سال ۱۴۰۰
تحلیل انتشار منوکسید کربن (CO)
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۱۵,۷۵۰ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۳ مقدار انتشار به ۲۱,۹۴۲ تن افزایش می‌یابد.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار برابر با ۱۹,۰۲۹ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۸ مقدار انتشار برابر با ۲۰,۹۲۴ تن ثبت شده است.
در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۲۴,۱۹۰ تن می‌رسد که بالاترین مقدار دوره است.
تحلیل انتشار متان (CH4)
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۲,۰۴۶ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار برابر با ۱,۹۷۳ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۸ مقدار انتشار به ۲,۳۷۴ تن افزایش می‌یابد.
در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۲,۷۳۶ تن می‌رسد.
تحلیل انتشار ذرات معلق (SPM)
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۱۷,۱۰۵ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار برابر با ۱۶,۴۱۲ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۸ مقدار انتشار به ۱۹,۵۲۹ تن افزایش می‌یابد.
در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۲۲,۵۶۳ تن می‌رسد.
تحلیل انتشار اکسید نیتروژن (N2O)
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۲۶۹ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار برابر با ۲۴۰ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۸ مقدار انتشار به ۲۹۰ تن افزایش می‌یابد.
در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۳۳۴ تن می‌رسد.
تحلیل انتشار تری‌اکسید گوگرد (SO3)
در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۲,۵۱۰ تن ثبت شده است.
در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار به ۱,۲۴۰ تن کاهش پیدا می‌کند.
در سال ۱۳۹۸ مقدار انتشار برابر با ۱,۴۹۱ تن ثبت شده است.
در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۱,۸۶۰ تن افزایش می‌یابد.
جمع‌بندی
انتشار دی‌اکسید کربن بخش صنعت از ۹۵ میلیون تن در سال ۱۳۹۲ به بیش از ۱۳۶ میلیون تن در سال ۱۴۰۰ افزایش یافته است.
انتشار اکسیدهای نیتروژن نیز از ۱۶۴ هزار تن به بیش از ۲۲۲ هزار تن رسیده است.
انتشار ذرات معلق و متان نیز روند افزایشی داشته‌اند.
سال ۱۴۰۰ بالاترین سطح انتشار اکثر آلاینده‌ها در کل دوره را ثبت کرده است.
این روند نشان می‌دهد توسعه فعالیت‌های صنعتی نقش مستقیم در افزایش انتشار آلاینده‌ها داشته است.
