مقدار انتشار گازهای آلاینده بخش خانگی، تجاری و عمومی ایران

مقدمه
 

بخش خانگی، تجاری و عمومی یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی در اقتصاد ایران محسوب می‌شود و سهم قابل توجهی در انتشار گازهای آلاینده و گلخانه‌ای دارد. استفاده گسترده از گاز طبیعی، فرآورده‌های نفتی، وسایل گرمایشی و سیستم‌های سرمایشی باعث شده این بخش نقش مهمی در تولید گازهایی مانند دی‌اکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن و منوکسید کربن داشته باشد. بررسی روند انتشار این گازها در بازه ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که با وجود برخی نوسانات، جهت کلی انتشار در بسیاری از آلاینده‌ها افزایشی بوده است.

نحوه محاسبه انتشار گازها
 

مقادیر انتشار بر حسب تن در سال اندازه‌گیری شده و شامل مهم‌ترین گازهای آلاینده و گلخانه‌ای زیر است:

• دی‌اکسید کربن (CO2)

• اکسیدهای نیتروژن (NOx)

• دی‌اکسید گوگرد (SO2)

• منوکسید کربن (CO)

• متان (CH4)

• ذرات معلق (SPM)

• اکسید نیتروژن (N2O)

• تری‌اکسید گوگرد (SO3)

این گازها شاخص مهمی برای ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مصرف انرژی محسوب می‌شوند.

تحلیل روند دی‌اکسید کربن (CO2) | اصلی‌ترین گاز گلخانه‌ای

دی‌اکسید کربن بیشترین سهم را در انتشار گازهای این بخش دارد.

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار CO2 برابر با ۱۳۷,۱۶۹,۹۷۱ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۴ این مقدار به ۱۲۶,۶۹۲,۰۲۵ تن کاهش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۵ انتشار افزایش یافته و به ۱۴۸,۵۶۶,۰۰۵ تن می‌رسد.

در سال ۱۳۹۷ مقدار آن به ۱۵۰,۵۴۷,۸۶۵ تن می‌رسد.

در سال ۱۳۹۸ انتشار به ۱۶۱,۷۸۸,۳۲۲ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار برابر با ۱۶۲,۹۳۶,۹۱۰ تن ثبت شده است که بالاترین سطح دوره محسوب می‌شود.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار اندکی کاهش یافته و به ۱۶۲,۴۵۴,۵۰۷ تن رسیده است.

در مجموع انتشار CO2 طی این دوره حدود ۲۵ میلیون تن افزایش داشته است.

تحلیل اکسیدهای نیتروژن (NOx)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار NOx برابر با ۱۱۶,۴۲۸ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۵ این مقدار به ۱۲۵,۶۵۷ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۷ مقدار انتشار برابر با ۱۲۹,۰۳۵ تن ثبت می‌شود.

در سال ۱۳۹۸ مقدار آن به ۱۳۹,۳۴۷ تن افزایش می‌یابد.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار به ۱۴۶,۵۰۱ تن می‌رسد که بالاترین سطح دوره است.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۱۴۵,۶۲۱ تن ثبت شده است.

تحلیل دی‌اکسید گوگرد (SO2)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار SO2 برابر با ۵۱,۳۱۲ تن ثبت شده است.

این مقدار در سال ۱۳۹۴ به ۳۰,۱۶۹ تن کاهش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۷ مقدار انتشار به ۲۴,۷۴۸ تن کاهش می‌یابد.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار برابر با ۲۰,۵۱۵ تن ثبت شده است.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار به ۱۷,۵۰۸ تن کاهش پیدا کرده است.

در مجموع انتشار SO2 طی این دوره بیش از ۶۵ درصد کاهش داشته است.

تحلیل منوکسید کربن (CO)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار CO برابر با ۴۲,۹۷۵ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۵ مقدار انتشار به ۵۰,۵۵۲ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۷ مقدار آن به ۵۲,۴۶۳ تن می‌رسد.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار برابر با ۵۶,۰۳۲ تن ثبت شده است که بالاترین سطح دوره محسوب می‌شود.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۵۳,۳۸۱ تن ثبت شده است.

تحلیل متان (CH4)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار متان برابر با ۴,۲۳۳ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۸ مقدار آن به ۴,۴۸۷ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار به ۳,۱۶۱ تن کاهش می‌یابد.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۳,۱۳۳ تن ثبت شده است.

تحلیل ذرات معلق (SPM)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار ذرات معلق برابر با ۱۱,۳۵۳ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۷ مقدار آن به ۱۲,۶۲۹ تن افزایش پیدا می‌کند.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار برابر با ۱۴,۲۱۰ تن ثبت شده است که بیشترین مقدار دوره محسوب می‌شود.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۱۴,۰۴۷ تن ثبت شده است.

تحلیل اکسید نیتروژن (N2O)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۵۴۱ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۸ مقدار آن به ۵۳۴ تن می‌رسد.

در سال ۱۳۹۹ مقدار انتشار به ۳۵۰ تن کاهش پیدا می‌کند.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۳۴۴ تن ثبت شده است.

تحلیل تری‌اکسید گوگرد (SO3)

در سال ۱۳۹۲ مقدار انتشار برابر با ۵۷۹ تن ثبت شده است.

در سال ۱۳۹۷ مقدار انتشار به ۲۵۴ تن کاهش پیدا می‌کند.

در سال ۱۴۰۰ مقدار انتشار برابر با ۱۷۵ تن ثبت شده است.

این روند نشان‌دهنده کاهش قابل توجه انتشار این آلاینده است.

جمع‌بندی
 

انتشار دی‌اکسید کربن از ۱۳۷ میلیون تن در سال ۱۳۹۲ به بیش از ۱۶۲ میلیون تن در سال ۱۴۰۰ افزایش پیدا کرده است.

انتشار اکسیدهای نیتروژن نیز از ۱۱۶ هزار تن به بیش از ۱۴۵ هزار تن افزایش یافته است.

در مقابل، انتشار دی‌اکسید گوگرد از ۵۱ هزار تن به ۱۷هزار تن کاهش پیدا کرده است.

انتشار ذرات معلق و منوکسید کربن نیز در سال‌های پایانی دوره نسبت به سال‌های ابتدایی بیشتر بوده است.

سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ از نظر انتشار بسیاری از آلاینده‌ها در بالاترین سطح دوره قرار دارند.